تبلیغات
عــــــلوم سیـــــــاسی - تحولات عرصه بین الملل
 
عــــــلوم سیـــــــاسی
آنچه را که در یک دوره لسانس می خوانیم.
درباره وبلاگ


این وبلاگ را برای استفاده محصلین و علاقه مندان رشته علوم سیاسی ایجاد نموده ام
از تمامی بازدید کنندگان محترم وبلاگ خواهشمندم تا دز زمینه بهتر و پر بار شدن وبلاگ ما را یاری نمایند.
در ضمن استفاده از مطالب وبلاگ با ذکر منبع آزاد است.

مدیر وبلاگ : مصطفی سروری
نویسندگان
نظرسنجی
کدام مطالب در وبلاگ را بیشتر می پسندید؟








شکل گیری قدرتهای ملی

 همانطور که اشاره رفت جنگهای مذهبی بیش از صد سال طول کشید که سی سال آن جنبه بین المللی داشت. این جنگها به منزله زایمانی بود که فرزند آن دولت ملی به شمار می‌رفت.زمینه‌های فکری دولت ملی از دعوای دین و دولت در پایان قرون وسطی فراهم شده بود. استقلال حوزه سیاست از حوزه دین به رسمیت شناخته شده و برخی از بزرگان کلیسا مانند سن توماس داکن و مانگلد دولوتنباخ وگیوم دوکام پذیرفته بودند که امور دنیوی به جهان خرد و سیاست و امور دینی به جهان وحی و الهام تعلق دارد ومنطق این دو جهان نیز از هم جداست. زمینه های فکری دولت ملی هم با پیدایش  بحران در نظم فئودالی وضرورت تمرکز قدرت فراهم شده بود. اما تولد این فرزند نیاز به قربانی هم داشت که طی یک جنگ خونین باید به انجام می‌‌رسید. و این قربانی امپراتوری مقدس بود.

بازیگران جدید صحنه روابط بین الملل یعنی دولتهای ملی که در قرون 16و 17 میلادی مراحل اولیه خود را در قالب دولتهای مطلقه پشت سر می‌گذاشتند به‌یک زورآزمایی بی سابقه دست زدند تا حد اکثر قدرت را به خود اختصاص دهند. دولتهای ملی از چهار عنصر  سرزمین ، جمعیت ، حکومت و حاکمیت تشکیل می‌شوند. مهترین عنصر در آن اعصار سرزمین به حساب می‌آمد لذا دولتها تلاش می‌کردند که برگستره آن بیفزایند. اما جمعیت هنوز در قالب ملت تعریف نشده بود افراد مقیم در سرزمین یک کشور رعایای سلطان آن کشور محسوب می‌شدند که خود تبلور حکومت و حاکمیت بود. در همین دوره 200 -300 ساله که دولتهای ملی در قالب دولتهای سلطانی با حذف قدرتهای محلی و فئودالی به تمرکز قدرت و ساخت مرکز واحد مشغول بودند، به تاسیس یک دستگاه اداری متمرکز نیز اقدام کردند که اجرای قدرت آنها را به صورت یکسان در سراسر سرزمین آنها و بر روی آحاد جمعیت تضمین می‌کرد.

لوئی چهارهم نمونه بارز یک سلطان قدرتمند با قدرتی متمرکز و دستگاه اداری جدید بود که نمونه خوبی از یک دولت مطلقه را عرضه می کرد. در دوره‌ای که از معاهدات وستفالی شروع وبه کنگره وین ختم می‌شود ابتدا فرانسه به تثبیت مرزهای زمینی وقدرت خود پرداخت. پس از آن نوبت انگلستان فرا رسید ودر همان حال کشورهای پروس واتریش هم به صورت دولتهای مستقلی از بدنه امپراتوری مقدس جدا شدند و به راس هرم قدرت بین المللی صعود کردند. روسیه هم ضمن گسترش مرزهای اروپایی خود از تمرکز و قوام لازم برای ایفای یک نقش موثر برتر برخوردار شد. این در حالی بود که امپراتوریهای مقدس و عثمانی و سویدن وپولند در حال زوال کلی یا نسبی بودند، به این ترتیب نقشه اروپا تغییر می‌یافت و یک نظام چند قطبی بر پایه موازنه قوا شکل می‌گرفت. موازنه قوا به این دلیل پایه واساس رابطه پنج قدرت بزرگ قرار گرفت که هیچ کدام قادر به کنار زدن دیگری وگسترش بیش از اندازه مرزهای خود به ضرر دیگر قدرتها نبودند. در عین حال رقابت روسیه وانگلستان در سطح منطقه اروپا ومناطق همجوار و رقابت پروس و اتریش صرفا در سطح همسایگی جریان داشت. در این زمان اروپا در پناه توسعه علمی فرهنگی ونظامی خود در حال پیشرفت و قدرتهای غیر اروپایی در برابر آنها در حال عقب نشینی بودند قرن هجدهم مرحله تکوین پیشرفتهایی بودکه از رنسانس آغاز شده بود عقلانیت زیر بنای معرفت جدید قرار می‌گرفت انقلاب فرانسه قشر جدیدی را به حاکمیت می‌رساند که حامل وپاسدار اندیشه های نو بود.

عصر اقتدار فرانسه

ضعف یا قدرت هر کشوری از دو عامل سرچشمه می‌گیرد که عبارتند از:1- اوضاع خارجی یا محیط بین المللی و 2-اوضاع داخلی. ضعف قدرتهای دیگر به حساب قدرت بازیگر مورد نظر هم گذاشته می‌شود. مهیا بودن عرصه بین الملل قدرت مانور بازیگر را افزایش می دهد و نقش مهمی در پیروزی او بازی میکند. انسجام درونی، قدرت اقتصادی ونظامی یک بازیگر هم عوامل داخلی را شکل میدهند. فاکتورهای که فرانسه را در این عصر به خوبی یاری کرد.

1-پیرامون بین المللی

در سال 1648 یعنی زمانی که معاهدات وستفالی به امضا رسید چهار قدرت مطرح در برابر فرانسه قرار داشتند که عبارت بودند از: امپراتوری مقدس رم ژرمنی، امپراتوری عثمانی، جمهوری پولند و انگلستان . امپراتوی مقدس بعد از آنکه در 1555 شارلکن آنرا بین پسر و برادر خود تقسیم کرد به اندازه کافی تضعیف شده بود. بعد از وستفالی هلند و سویس نیز از پیکره آن جدا شده و چهار صد شاهزاده نشین آلمان استقلال یافتند، با تربیب این امپراتوری عملا به اتریش محدود شد وخانواده هابسبورگ به تثبیت خود در این منطقه اهتمام داشت بنابراین رقابت فرانسه با اتریش شدت گرفت.

جمهوری پولند که در قرن چهاردهم متحد شده بود. در قرن پانزدهم به اوج قدرت خود رسید. در پولند مجلس دیت پادشاه را انتخاب می کرد و شاه اختیارات نسبتا کمی داشت من جمله ارتشی قوی نداشت که در موقع خطر بتواند از تمامیت ارضی آن دفاع کند و در این زمان به خصوص بر اثر  حملات مکرر روسیه بشدت ضعیف شده بود به همین دلیل پولند بارها و بارها تجزیه شد و بلاخره نیز از اواخر قرن هجدهم برای مدتها از نقشه سیاسی اروپا محوشد.در نتیجه فرانسه نه تنها هراسی از پولند نداشت بلکه حوزه مناسبی نیز برای مداخله پیدا می‌کرد.

امپراتوری عثمانی از یک سو به دلیل مرزهای مشترک که با امپراتوری مقدس داشت و همواره این امپراتوری را تهدید میکرد برای فرانسه نه تنها ضرری نداشت بلکه باعث تضعیف رقیب او یعنی خانواده هابسبورگ میشد. از سوی دیگر در این دوران این امپراتوری به دلیل فساد داخلی و قدرت یابی روز افزون اروپا به شدت رو به زوال بود.

اما انگلستان با آنکه آینده درخشانی پیش روداشت ولی در این دوران درگیر مشکلات داخلی خود بود. خانواده استوارت در 1603 به جای خانواده تئودور زمام امور انگلستان را به دست گرفتند. در این دوران بورژواهای انگلستان وارد پارلمان شدند و در قالب پیورتنها با نظریه انگلیکانیسم که جیمز اول از آن طرفداری می‌کرد به مخالفت پرداختند. در سال 1625 چارلز اول به جای جیمز اول نشست ودعوای شاه و پارلمان اوج گرفت. شاه پارلمان را در 1629 تعطیل کرد اما شورش اسکاتلنددر سال 1638 شاه را نیازمند پارلمان کرد تا مالیات را  برای او تصویب کند. اختلاف بین شاه وپارلمان منجر به تعطیلی چندین باره پارلمان شد. بالاخره این دعواها در 1648 منجر به جنگ واقعی شد. در این جنگها الیور کرامول تصمیم گرفت شاه رابکشد و چون پارلمان این امر را تصویب نکرد او عده‌ای از نمایندگان را اخراج کرد و بقیه را مجبور به تصویب حکم اعدام شاه کرد. و پس از آن نظام جمهوری اعلام کرد (1649)کرامول جمهوری خود را با استبداد بسیار به پیش می‌برد. او در سیاست خارجی موفق تر از داخل بود به طوریکه دوره حکومت خود در 1651  قانون دریا نوردی را به ضرر هلند تصویب کرد در جنگ علیه اسپانیا با فرانسه متحد شده و به پیروزیهایی دست یافت. کرامول در 1658 مرد و پسرش که جانشین او شده بود نتوانست میراث پدر را حفظ کند. در نتیجه دو سال بعد استعفا داد. استوارتها دوباره به قدرت رسیدند و جمیز دوم به سلطنت رسیده و آشکارا از مذهب کاتولیک حمایت‌کرد در نتیجه اختلافات از نو آغاز شدند. این اختلافات منجر به انقلاب با شکوه انگلستان درسال1688 شد که در نتیجه این انقلاب جیمز دوم از سلطنت خلع و دختر او که زن ویلیام درانژ پادشاه هلند بود به اتفاق شوهرش به سلطنت رسید.

بنا به آنچه گفته شد پیرامون بین المللی تا سالهای پایانی قرن 17 مبین وضعیتی کاملا مطلوب برای فرانسه است. حال باید دید که امکانات فرانسه به عنوان یک بازیگر تا چه حد برای بهره برداری از آن وضعیت مطلوب، کافی و مفید بوده است.

2-امکانات و توانمندیهای فرانسه

امکاناتی که فرانسه برای ارتقا قدرت خود در این عصر در اختیارداشت عبارتند بودند از: ابزارهای حقوقی و دیپلماتیک و شخصیت قدرتمند بازیگر اصلی صحنه سیاست فرانسه‌یعنی لویی چهاردهم.

الف-ابزارهای حقوقی و دیپلماتیک: سیاستمداران فرانسه بویژه دوک دورشیلیو وزیر لوئی سیزدهم و مازارن وزیر لوئی چهاردهم ابزارهای حقوقی لازم را برای کنش موفقیت آمیز فرانسه در عرصه بین المللی فراهم کرده بودند، و شخص لوئی چهاردهم هم با تشکیل یک قشون دولتی قوی وخزانه ثروتمند ابزارهای دیگر را فراهم نمود. ابزارهای حقوقی و دیپلماتیک مورد بحث عبارت بودند از: معاهدات وستفالی 1648 معاهده پیرنه 1659 ومعاهده الیوا و کپنهاک1660

معاهدات وستفالی که در دوران صغارت لوئی چهاردهم منعقد شد، به گونه‌ای بود که علاوه بر تضعیف خانواده هابسبورگ اتریش، فرانسه را به صورت ضامن آزادیهای شاهزاده نشینهای آلمانی و تثبیت کننده وضع موجود در امپراتوری مقدس درآورد.فرانسه از ضعف شاهزاده نشین های آلمان استفاده کرده و بخشهایی از غرب سرزمینهای آلمانی را به خاک خود ملحق کرد. همچنین زمینه دخالت و توسعه طلبی خود را دراین سرزمینها فراهم کرد به ویژه که این شاهزاده ها به دنبال تماس با قدرتهای خارجی بودند تا در برابر توسعه طلبی سایر شاهزاده ها و امپراتوری مقدس بتوانند براقتدار خود بیفزایند. از جمله ایالات باویر وکلنی که جزو انتخاب کننده گان امپراتور بودند با فرانسه رابطه نزدیکی داشتند و فرانسه از طریق آنها در انتخاب امپراتور هم مداخله می‌کرد.

صلح پیرنه: در سالهای( 1648-1650) اعیان فرانسه علیه لوئی چهاردهم شورش کردند و اسپاینا از این شورشیان حمایت کرد. چون اسپانیا از صلح سر باز زد مازارن انگلستان را با خود علیه اسپانیا همراه کرد و به جنگ با این کشور پرداخت و در نهایت اسپانیا را وادار به صلح کرد و قرارداد صلح پیرنه در سال 1659 بین دو کشور منعقد شد، که به موجب آن خانواده سلطنتی اسپانیا باید یکی از دختران خود را به ازدواج لویی چهاردهم در می‌آورد. دختر مورد نظر ماری ترز دختر فلیپ چهارم پادشاه اسپانیا بود. این امربه فرانسه امکان می‌داد که در دعاوی مربوط به جانشینی پادشاه اسپانیا دخالت کند.

صلح الیوا: در سال 1656 شارل گوستاو پادشاه جدید سویدن به پولند حمله کرده ورشو را متصرف شد پس از آن ائتلافی مرکب از پولند روسیه دانمارک وبراندنبورگ (پروس بعدی)علیه سویدن تشکیل شد که ژان کازیمیر پادشاه پولند به هر کدام وعده قسمتی از خاک پولند را داد. سویدن در مقابل این ائتلاف ایستاد اما دچار ضعف گشت و فرانسه به حمایت از او وارد شد.  فرانسه با پولند هم متحد بود و ضعف بیش از حد او هم نمی‌توانست به نفع فرانسه باشد. مرگ گوستاو در 1660 به کمک فرانسه آمد و مازارن حکمیت این جنگ را به عهده گرفت. با توافق هلند و انگلستان قرارداد الیوا بین سویدن و پولند و قرار داد کپنهاک نیز بین سویدن و دانمارک منعقد شد به این ترتیب فرانسه توانست با حفاظت از قراردادهای وستفالی و کنار زدن بیشتر خانواده هابسبورگ از مسایل اروپا و قبولاندن ترتیبات جدید به روسیه به صورت حافظ موازنه قوا وداور اصلی در صحنه اروپا در آید.





نوع مطلب : تاریخ روابط بین الملل2، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
1396/05/17 01:13 ق.ظ
I like what you guys tend to be up too. Such clever work and exposure!

Keep up the great works guys I've incorporated you guys to blogroll.
1396/01/30 11:02 ق.ظ
This is my first time visit at here and i am
actually impressed to read all at single place.
1396/01/23 06:05 ب.ظ
I am sure this article has touched all the internet people, its really really nice paragraph on building up new blog.
1396/01/20 04:46 ب.ظ
Hello there, I do think your blog may be having internet browser compatibility issues.
Whenever I take a look at your site in Safari, it looks fine however,
when opening in Internet Explorer, it's got some overlapping issues.
I just wanted to give you a quick heads up! Apart
from that, fantastic website!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :